کودکان بد غذا

معمولا والدینی که بچه های بد غذا دارند، از دیدن کودکانی که غذا را با اشتها می خورند، لذت می برند! یکی از نگرانی های این والدین، عدم رشدِ کودک و نرسیدن مواد غذایی مناسب و کافی به آنها است. نگرانی از رشد و سلامت کودک، والدین را به انجام کارهای مختلف وادار می کند. این رفتار والدین، اثرات کوتاه و بلند مدتِ مثبت و منفی در کودک به جا می گذارد که در ادامه به این اثرات خواهیم پرداخت…

وای که چه لذتی داره آدم ببینه یه بچه غذاش رو تا انتها، بدون هیچ مشکلی می خوره!


  تشخیص بچه های بد غذا

اولین گام برای اینکه بتوانید با فرزند خود درست رفتار کنید این است که تشخیص دهید که او جزء بچه های بد غذا دسته بندی می شود یا خیر. اگر ویژگی های زیر را در فرزند خود می بینید به احتمال زیاد باید او را جزء بچه های بد غذا دسته بندی کنید:

 فرزندم بعد از غذا خوردن بالا می آورد!
 هر کاری می کنم کودکم غذا نمی خورد!
 وقتی چند قاشق به فرزندم غذا می دهم، عُق می زند!
 فرزندم اصلا علاقه ای به خوردن سبزیجات نشان نمی دهد!
 فرزندم فقط به خوردن خوراکی های مضر علاقه نشان می دهد!
 از بس فرزندم غذا نمی خورد، ضعیف شده و مدام مریض می شود!
 فرزندم موقع خوردن، غذا را در دهانش نگه می دارد که لقمه بعدی را نخورد!
 من و همسرم، هیچکدام بدغذا نیستیم ولی نمی دانم چرا فرزندمان بد غذا است؟!

اگر بچه بد غذا دارید، احتمالا این حس را (مخصوصا مادران) درک کرده اید!

با زحمت فراوان، یک وعده غذای لذیذ آماده کرده اید، اما هنگام صرف غذا، فرزندتان از خوردن امتناع می کند!

بعضی اوقات زمان صرف غذا، چقدر می تواند زجر آور باشد، هم برای کودک و هم برای والدین! برخی از کودکان فقط گاهی بد غذا می خورند و برخی از آنها به این رفتار عادت دارند. اگر فرزند شما ندرتا بی اشتها است، احتمالا جزء بچه های بد غذا دسته بندی نمیشود و کمی اصلاح در عادات غذایی او، این مشکل را برطرف می کند. اگر این رفتار عادت همیشگی اوست، می تواند دلایل متفاوتی داشته باشد که در ادامه به راهکارهای برطرف کردن آن خواهیم پرداخت.


 ویژگی بچه های خوش غذا

والدینی که بچه های بد غذا دارند، آرزو دارند حتی یک بار هم که شده بدون هیچ دردسری، فرزندشان غذا بخورد و آنها از غذا خوردن او لذت ببرند!

اما به راستی والدین کودکان خوش غذا، چه کارهایی انجام می دهند تا فرزندشان به راحتی و با لذت غذا بخورد؟! برخی از ویژگی های بچه های خوش غذا را در ویدیوی زیر به تصویر کشیده ایم

اجبار در غذا دادن به کودک نمی تواند راه کار موثر و طولانی مدت باشد!


 به چه دلایلی بچه ها بد غذا می شوند

به جای آنکه به خود استرس دهید و اعصاب خود را خورد کنید، ریشه یابی می تواند ابزار مناسبی برای کمک به بچه های بد غذا باشد تا بتوانند غذای مناسب و کافی را به اندام خود برسانند.

متخصصان معتقدند؛ اگر مشکلات پزشکی وجود نداشته باشد، تمام کودکان از ابتدا، تمایل به غذا خوردن دارند!

شاهدی بر این مدعا هم این است که نوزاد به در لحظات اولیه ورود به این دنیا، تقاضای شیر مادر را می کند. برخی از همین کودکان هستند که با مراقبت های ناصحیحِ والدین، به کودکانی بد غذا تبدیل می شوند. معمولا پنج دلیل اصلی برای بدغذایی کودکان از درجه اهمیت بالاتری برخوردار است، این پنج دلیل عبارتند از:

 دلایل پزشکی
 احساس کودک به غذا
 شرایط فیزیکی نامناسب
 تنوع، طعم و مزه غذا
 رفتار والدین در غذا دادن

در ادامه به بررسی تک تک این دلایل خواهیم پرداخت و راه کارهای عملی برای رفع هر کدام را بررسی خواهیم کرد!

برای انسان های عادی و معمولی، غذا خوردن کاری لذت بخش است، با تهدید، تشویق و اجبار، آن را برای فرزندانمان زجرآور نکنیم!


 دلایل پزشکی بچه های بد غذا

اگرچه به نظر می رسد که یکی از دلایل واضح و روشن عدم تمایل بچه ها به خوردن، دلایل پزشکی باشد، ولی خصوصا در جامعه ما (ایران) این دلیل، تقریبا خیلی کم به چشم می خورد.

دلیل بچه های بد غذا پزشکی هم هست

دلیل بچه های بد غذا پزشکی هم هست

اگر فرزند شما کلا به خوردن بی میل است یا فقط برخی مواد غذایی خاص را نمی خورد، ممکن است دچار مشکلات گوارشی یا عدم تحمل به بعضی از مواد غذایی باشد. برخی از عواملی که می توان بدغذایی کودک را به دلایل پزشکی مربوط کرد به شرح زیر است:

 تب
 سردرد
 دل درد
 یبوست
 کم خونی
 عفونت
 مشکلات گوارشی
 و مشابه اینها را

کودکی که هیچ گونه علامتی از مریضی ندارد، سخت می توان دلایل پزشکی را متهم اصلی دانست. اما شاید بتوان شایع ترین دلایل پزشکی را بازگشت اسید معده و یا یبوست در کودکان برای بی اشتهایی مطرح کرد.

در این مقاله قصد نداریم به دلایل شایع پزشکی بی اشتهایی بچه های بد غذا بپردازیم، اما اگر در ادامه این مقاله نتوانستید دلایل بد غذایی کودک خود را پیدا کنید، قویا پیشنهاد می کنیم به پزشک متخصص مراجعه کنید.

در تمام سالهای کارم ام فقط یک مورد را دیده ام که در دوران نوزادی خود با بیماری نادر انسداد روده ها (این مشکل در اغلب نوزادان وجود دارد که بعد از تولد معمولا به صورت طبیعی برطرف می شود) مواجه بود که به همین دلیل از بی اشتهایی رنج می برد و گریه های سرسام آوری سر می داد. ولی در مابقی موارد، دلایل دیگری در مورد بد غذایی بچه ها موثر بود.


 دلایل پزشکی که موقتی هستند

در برخی از مواقع بی اشتهایی کودکان می تواند دلایل موقتی به لحاظ پزشکی داشته باشد. این دلایل خیلی نگران کننده نیستند و با گذر زمان، به صورت خود به خود برطرف می شوند. از جمله این دلایل:

 دندان در آوردن کودکان
 خستگی مفرط
 و دلایلی از این دست

را می توان از علائم بی اشتهایی موقتی کودکان دانست.

 احساس کودک به غذا

برای بسیاری از بچه هایِ بد غذا، احساسات نقش تعیین کننده ای در نخوردن غذا ایفا می کند!

احساسات بچه های بد غذا

احساسات بچه های بد غذا

اگر آنها نسبت به غذایی که در دهانشان قرار می گیرد یا در دستشان احساس می کنند، حس خوبی نداشته باشند، معمولا آن را نمی خورند. در واقع برخی از این کودکان با بو کردن، دیدن، حس کردن غذاها دریافت خوبی نخواهند داشت و به همین دلیل، واکنش های احساسی بروز می دهند. نمونه های زیر؛

 جیغ زدن
 عُق زدن
 بستن دهان
 با دست پس زدن
 برگرداندن غذا (بالا آوردن)

از جمله این واکنش های احساسیِ بچه های بد غذا که سن آنها معمولا زیر ۳ یا ۴ سال است. کودکان بزرگتر معمولا در مورد احساساتشان می توانند صحبت کنند و به راحتی می گویند که این غذا چِندِش، لَزِج و یا بدبو است.

اگر به لحاظ پزشکی مشکلی نیست، احتمالا در حال نشان دادن واکنشِ احساسی در مورد غذا خوردن هستند.

 اصلاحِ احساس کودک به غذا

برای درمان واکنش های احساسی کودک، پیشنهاد می کنیم، به تمام شرایط و حالاتی که این احساس ناخوشایند را در او ایجاد می کند، پایان دهید. مثال هایی از این احساسات:

۱- به استقلال کودک در مورد ذائقه اش احترام بگذارید

اگر فرزندتان از شکل برخی از غذاها لذت نبرد، می توانید شکل آن غذا را تغییر دهید و به نوعی دیگر آن را در اختیار او قرار دهید. برای مثال دختر ما از خوردن املت امتناع می کند، ولی تخم مرغ را به صورت جداگانه می خورد و گوجه فرنگی را هم به صورت خام با نمک بسیار با اشتیاق می خورد، لذا اصراری بر خوردن ترکیب این دو در غذایی مستقل نداریم. ممکن است او فعلا از چهره این غذا یا طعم آن و یا… لذت نبرد!

۲- اصراری به خوش مزه یا خوشگل بودن غذا نداشته باشید

ممکن است ذائقه او با شما کاملا متفاوت باشد. البته سعی کنید اگر غذایی خاص (مثل سبزیجات و مواد مغذی) را دوست ندارد، طریقه پخت آن را تغییر دهید (بخارپز، کبابی، طعم دار کردن و …) تا به مزاج او خوش آید!

۳- به اندازه لقمه ها در دهان کودک توجه کنید

برخی اوقات کودکان به دلیل اینکه خاطره خوبی از اندازه غذا در دهانشان ندارند، غذا را پس میزنند! بعضی وقتها هم به غذای جامد در دهانشان عادت نکرده اند، پس اندازه لقمه ها را کوچکتر کنید!

تناسب غذا با سن بچه های بد غذا

تناسب غذا با سن بچه های بد غذا


 شرایط نامناسب فیزیکی غذاخوردن

گاهی اوقات بچه های ما از جای خود یا موقعیت فیزیکی خود در هنگام غذا خوردن لذت نمی برند!

برای نمونه ممکن است:

 چون به ظرف غذای خود تسلط ندارند، از نشستن پشت میز غذا، احساس خوبی نداشته باشند!
 اگر روی زمین سفره انداخته می شود، ممکن است نتوانند برای طولانی مدت روی زمین بنشینند!
 پرت شدن حواس کودک به چیزهایی جز وعده غذایی و سفره، می تواند به بی میلی او دامن بزند!

با بررسی دقیق به دور و اطراف کودک، سعی کنید دلایل فیزیکی بی اشتهایی کودک خود را کشف کنید!

 راهکارهایی برای اصلاح شرایط فیزیکی نامناسب

با انجام کارهای ساده زیر می توانید از بروز این موانع جلوگیری نمایید:

 وعده غذا طوری باشد که کودک بتواند آنرا میل کند!
 هنگام غذا خوردن سعی کنید تلویزیون خاموش باشد!
 اگر قد کودک به میز نمی رسد، جای او را مناسبتر کنید!
 تا می توانید وعده های غذایی را زیبا و جذاب کنید!

 سر سفره غذا از مشکلات سیاسی، اقتصادی، محل کار و غیره نگویید!
 اگر به دلایلی، کَسی نباید غذا بخورد، در کنار خانواده حضور فیزیکی داشته باشد!

 افراد خانواده همگی در کنار سفره جمع باشند و از بودن در کنار همدیگر لذت ببرند!
 سعی کنید سفره شما از چیدمان مناسب و خوبی برخوردار باشد و حداقل زیبایی لازم را داشته باشد!
 وعده های غذایی، بهترین زمان برای تعریف خاطرات کودکی، مهمانی ها، مسافرتها و تمام خاطرات خوب و خنده دار هستند!
 سعی کنید نور خانه، به جز محلی که در آن غذا میل می شود را حداقل (یا حتی خاموش) کنید! این کار جذابیت سفره را افزایش می دهد!

بچه های بد غذا از عهده خوردن برمی آیند

بچه های بد غذا از عهده خوردن برمی آیند

اگر شما هم جزء آن دسته از افرادی هستید که با استرس زیاد در هنگام غذا خوردن، حالت تهوع می گیرد، پس کاملا طبیعی است که با رعایت نکردن این نکات ساده، فرزندتان هم، حالت تهوع (عق زدن) داشته باشد! لذا پیشنهاد می کنیم، تا می توانید در هنگام غذا خوردن، شرایط آرامش بخش را برای کودک خود فراهم نمایید!

 تنوع، طعم و مزه غذاها

بعضی از والدین اعتقاد دارند که کودک هم زمان با شروع غذای کمکی، باید سر سفره بنشیند و از غذای والدین استفاده کند و از همه غذاها به صورت کامل استفاده کند. این تئوری می تواند تا حدی درست باشد، به شرط آنکه چند نکته در مورد آن رعایت شود:

اول آنکه به توانایی کودک در عمل فیزیکی خوردن توجه کنید. از خُوراندن غذاهایی که برای کودک امکان پذیر نیست جدا خودداری کنید، این عمل می تواند در ذهن او خاطره ای بد ایجاد کند که خود می تواند عامل بی میلی کودک گردد.

به مزه ها و طعم ها توجه کنید. نوزادی که فقط از مزه ها، مزه ی شیر مادر را درک کرده است، زمانی که با مزه های افراطی مواجه می شود (شور، شیرین و …) ممکن است بعدها با مزه برخی از سبزیجات، میوه ها و شیر و غیره کمتر ارتباط برقرار کند و این در چند سال بعد باعث بد غذایی کودک گردد.

هر آن چیزی که بچه می خورد، بهتر است به میل، رغبت و کنجکاوی خود بخورد. برای نمونه سعی کنید در کنار غذای اصلی خودتان یا کودکتان کمی سبزی یا ماست قرار دهید که او را به خوردن تحریک کنید. در هنگام خوردن سعی کنید مدام از طعم لذت بخش غذا ها و مکمل های غذایی تعریف کنید تا کودک با کنجکاوی به سراغ آنها برود.

 ارتباط غذا خوردن و اعتماد به نفس

تا آنجایی که ممکن است اجازه دهید، کودکتان خودش غذا را میل کند، این کار هم؛

 اعتماد به نفسش را تقویت می کند!
 و هم باعث لذت بردن از غذا خوردن می شود.

یادمان باشد که تمام افراد سالم، بالاخره خودشان غذا خواهند خورد و از این کار لذت می برند!
وقتی فرزندتان غذا خوردن را شروع می کند، کمی از غذا را روی خودش یا روی زمین خواهد ریخت، ولی تمام این کثیفی ها با انداختن یک پیشبند ساده یا یک شست و شوی ساده درست می شود، اما از بین رفتن اعتماد به نفس یا بد غذایی بچه ها، به این سادگی ها قابل درمان شدن نیست!


 بد غذایی بچه ها و رفتار والدین

رفتار والدین را آخرین عنوان قرار داده ایم زیرا احتمالا شما هم رفتارهای خودتان را آخرین دلیل بدغذایی کودک میدانید.

قویا معتقدم، مهمترین عاملی که باعث می شود یک کودک عادی تبدیل به یک بچه بد غذا شود، رفتارِ بزرگترهای اوست.

اجبار والدین به بچه های بد غذا

اجبار والدین به بچه های بد غذا

شاهد مثال این مدعا را می توانید در غذا خوردن اکثر نوزادان سالم دانست. تقریبا تمام نوزادان در ماه های اولیه پس از تولدشان، به راحتی شیر مادر را می خورند و بدون هیچ مشکلی بعد از مدت کوتاهی با مادر ارتباط برقرار می کنند و زمانی که گرسته شوند به طریقی، مادر را متوجه گرسنگی خود می کنند. مادر هم تلاش در رفع نیاز نوزاد خود می کند.

اما چه میشود بعد از شروع غذاهای مکمل، کودک به سمت بی اشتهایی می رود و غذا نمی خورد؟!

این رفتار کودک در اکثر موارد ریشه در رفتارهای اصرارجویانه و تهدید آمیز والدین دارد. البته کاملا طبیعی است، والدین به خاطر نگرانی هایی ناشی از عدم رشد مناسبِ فرزندشان ، به کودک خود اصرار بر غذا خوردن داشته باشند!

توجه کنید، کودکی که به بد غذا خوردن عادت کرده است را نمی توان یک شبه اصلاح کرد! به همین دلیل ممکن است شما به عنوان والدین خیلی سریع از کوره در روید! عصبانی شدن راه مناسبی نیست، آرامش و مدیریت خشم بسیار سریعتر شما را به نتیجه دلخواه میرساند.



8 دیدگاه در بچه های بد غذا
  1. خیلی کاربردی بود استاد
    ممنونم

  2. باسلام وتقدیراز زحمات شایسته استاد عزیزم وگروه همراه.در صورت امکان درخصوص این مطلب(کودکان بد غذا) در جلسات بعدی ممنون میشیم بیشتر آموزش بدید . درضمن فایل صوتی ضمیمه هم استارت نمیشه(خیلی خوشحال میشم به ایمیلم فایل رو ارسال کنید).درمجموع عالیه. انشا… خداوند متعالی بگرداند .

  3. سلام،من یک پسر دو سال و نیم دارم که مسئله ی بد غذائیش به کنار حتی غذاهایی که دوست داره خیلی عق میزنه و حالت تهوع میگیره و اگه لقمه اش یه ذره بزرگ باشه یا اینکه احساس کنه دیگه غذا نمیخواد عق میزنه و حالت تهوع میگیره و از این بابت خیلی نگرانم که آیا این حالت تهوع برا سلامتیش در اینده مشکل ساز نمیشه در ضمن از نوزادی رفلاکس داشته و نسبت به نوزادی خیلی بهتره

    • سلام و ارادت خدمت شما Dalia
      برای شما و خانواده محترمتان آرزوی سلامتی و شادی روزافزون دارم!
      درباره سوالتان؛
      ابتدا اگر به پزشک کودک موضوع را گفته اید و متوجه شده اید که اشکال جسمانی در مورد فرزندتان وجود ندارد، پیشنهاد می کنم حتما روی موضوع روانی او کار کنید، ضمنا فراموش نکنید که راهی نسبتا طولانی در پیش دارید!
      ۱- حتما تلاش کنید مسئولیت غذا خوردن به عهده خودش باشد، یعنی غذا را آماده کنید ولی اجازه دهید خودش اندازه لقمه و غذا را تعیین کند!
      ۲- به هیچ عنوان به اجبار به کودک دلبندتان غذا ندهید (عدم رعایت این کار می تواند به سلامت جنسی او در زمان ازدواجش آسیب برساند)
      ۳- در هنگام غذا خوردن، کل خانواده کنار هم باشید و از تمام وسایل حواس پرت کن، دوری کنید (وسایلی مثل تلویزیون و اسباب بازی و …)
      ۴- سعی کنید نور تمام خانه به جز بالای سر میز شام یا سفره را خاموش کنید که تمام حواس بر روی شام باشد (تمرکز را روی وعده غذایی بگذارید)

      در نهایت به شما تبریک می گویم زیرا شما جزو والدین دلسوزی هستید که سلامت فرزندتان برایتان مهم است

  4. سلام..من بچه ۳ساله دارم که همیشه به زورو بازی بهش غذا بدم گاهی اوقاتم بعدش اینقدر گریه میکنه که بالا بیاره ..این روشم که به عهده ی خودش بذارمو امتحان کردم ی روز کامل چیزی نخورده واقعا کلافه شدم .لطفا راهنمایی کنید

    • با سلام و ارادت
      dArya بزرگوار
      به نظر من هیچ مساله ای سخت تر از موضوع فرزند نیست، نگرانی شما نسبت به رفتار فرزندتان در مورد غذا خوردن کاملا به جا است، اما نکاتی هم در این زمینه به نظرم می رسد که عنوان می کنم:
      ۱- حتما به لحاظ پزشکی، سلامت جسمانی کودک دلبندتان را کنترل کنید!
      ۲- به احتمال زیاد کودک شما از توجه غذایی رنج می برد! مهمترین کاری که باید انجام دهید مبارزه با خودتان است.
      ۳- لطفا صبور باشید و اجازه دهید او خودش میل به غذا خوردن پیدا کند. در این میان بهتر است روی وعده های اصلی غذایی تمرکز داشته باشید و دادن غذاهای غیرمفید در طول روز به او کاملا اجتناب کنید (بستنی، چیپس، پفک و امثال آنها)
      ۴- هنگام غذا خوردن، سعی کنید همه خانواده کنار هم جمع باشند و تمام چیزهایی که حواس را پرت می کند را خاموش کنید (مثل تلویزیون و امثال آنها)
      ۵- آخرین موضوع هم اینکه مطمئن باشید اگر فرزندتان به لحاظ جسمانی سالم باشد، نمی تواند گرسنگی را تحمل کند، بعد از مدتی غذا خواهد خورد فقط شما باید صبور باشید و هر غذایی که او دوست داشت را در اختیارش قرار ندهید!
      با آرزوی سلامتی برای خانواده دلبند شما


[بالا]

ارسال دیدگاه

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این سایت از اکیسمت برای کاهش هرزنامه استفاده می کند. بیاموزید که چگونه اطلاعات دیدگاه های شما پردازش می‌شوند.

شاید این نوشته ها را بپسندید